2. DİDİM ULUSLARARASI ZEYTİN FESTİVALİ

September 7, 2017

 

Didim 2. Uluslararası Zeytin Festivali 25-27 Ekim 2013 tarihinde gerçekleştirildi.
Her geçen yıl biraz daha canlı, kapsamlı ve heyecanlı geçen festival, öncelikle Didimlilere Didim’in bir turizm şehri olduğu kadar zeytin şehri olmaya da adım adım ilerlediğini göstermesi bakımından önemliydi. Festival vesilesiyle Didim’liler, artık Didim’de bir milyonun üstünde dikili zeytin ağacının varlığından haberdar olup, bunun Didim’in ekonomisini nasıl etkileyeceği konusunda hesaplar yapmaya başladılar.
Festivalin amacı Didimlileri bölgemizdeki zeytinciliğin geliştirilmesi ve pazarlanmasıyla ilgili konularda birlikte düşünmeye ve hareket etmeye teşvik etmekti.
Bu nedenle festivalin salon etkinlikleri kısmındaki konulardan biri de, Didim’de zeytinciliğin tarihi ve kadim zeytin işliklerinin yerleri ve tarih içindeki işlevleriydi. Milet Müze Müdürü Hasibe Akat İslam Hanım Milet Yarımadası’ nda keşfedilen işliklerin yerlerini haritalara da işlenmiş olarak anlattı.
Bölgemizin hemen her yeri yıllarca zeytin ezme işlemi görevi yapmış işliklerle doludur. Bu nedenle Didim’de nerede bir temel kazılsa oradan, ortası çukur, yağ akması için yanına bir oluk yeri bırakılmış, 2 m. çapında oyulmuş taşlar fışkırmaktadır.
“Fışkırma” ibaresini abartılı bulanlara örnek olarak Altınkum’da Meryem Ana Oteli karşısındaki halı sahanın temelinden çıkma ve halen orada duran işliği (aşağıdak 2. fotoraf), Selçuk Özsoy Lisesi üstündeki Doğu Batı istikametindeki caddenin üstünde çöplüklerin içinde kırık vaziyetteki işliği ve yine Pamukkale sitesinin doğusunda, sahildeki işliği (aşağıdaki 1. fotoraf) hasılı her temelden sonra çıkabilecek işlikleri görmelerini ve kanaat getirmelerini öneririm. Bunlar sadece küçük araştırmalarla ve tesadüflerle benim bulabildiklerim.

Neyi anlatmaya çalışıyorum?
Didim’de zeytincilik kadimdir. Bizim, “Milet’li hemşerimiz Tales’in zeytinlerini yeniden aşılıyoruz ve imar ediyoruz” iddiamız temelsiz değildir.
Zeytin işlikleri, ilgili kanunlara göre “yerinde korunması gereken tarihî varlıklar”dır.
Aynı kanunlarda, bu işliklerin uygun bir yerde toplanıp, koruma altına alınıp sergilenmesi de yer alıyor olmalı. Bence Didim’de her bir kilometrekarede en az bir adet zeytin işleme taşı vardır. Bu işlikler yaklaşık iki metre çapında , bir ton ağırlığında, korunamaz ise çok kolay kırılabilecek taşlardır.
Demek ki bir zamanlar Milet Yarımadası’ nda sayısız zeytin bahçeleri ve bu bahçe sahiplerinin elde edilen zeytinleri sıkıp yağa dönüştürdüğü işlikler varmış.
Böylece Didim Zeytinciliği’nin “kadim” olduğu kanaati doğrulanmış oluyor.
Daha sonra Didim’de Tuzlakırı’nda denizden elde edilen tuzlarla yakın zamanlara kadar salamura yapıldığını ve yine deniz suyuyla hatta Bafa Gölü’ne çuvallarla zeytinlerin batırılıp salamura edildiğini uzun uzun yazacağız.

1 Nolu fotoğraf (11.11.2013 günü çekildi)

2 Nolu fotoğraf (11.11.2013 günü çekildi)

Dönelim festivale.
Didim Ticaret Odası’ndaki oturumlarda, Urla Klazomania Antik Zeytin İşliği de anlatıldı.
Klazomania’yı bir süre önce ziyaret etmiştik. Tabiatın, koynuna alıp koruyup insanların da çağlar asırlar sonra gün yüzüne çıkardığı çağlar ve asırlar öncesi işliklerin bütün özelliklerini taşıyan bir şaheser.
Ayrıca Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Müdürü, Doç Dr. Ünal Kaya, zeytincilikle ilgili bizi yakından ilgilendiren pek çok konu üzerine açıklayıcı bilgiler verdi.
Bunlardan en önemli bulduğum zeytinin budanması, “şekil budaması” ile ilgili başlıktır.
Budama konusu teoride ve uygulamada çok geniş ve tartışılan bir konudur. Ama Ünal Bey’in formül sayılacak bir ifadesi işi özetlemektedir: “Tek gövde ve vazo şekli “ (80 cm’de 2-3 dal).
ZEYTİNİN ANAVATANI TÜRKİYE
Ünal Bey’in bir başka ve çok önemli tespiti de zeytinin anavatanının neresi olduğu ile ilgiliydi.
Ünal Bey Dünya’da da tartışma konusu olan zeytinin anavatanı konusunda ilginç açıklamalarda bulundu:
“Zeytin yaprakları üzerinde yapılan laboratuar çalışmaları ve diğer bilimsel çalışmalar sonucu Dünyada zeytinin ilk kez Toroslar, Hatay ve Urfa ile Suriye sınırında ortaya çıktığı tespit edilmiştir.”

İTALYA’DA ZEYTİNİN ANAVATANI TARTIŞMASI
Didim’den bir gurup Akdeniz Diyeti Formuna katılmak üzere bir kaç kere İtalya’ya gittik.

İmpria’da otele yerleştikten sonra ilk işimiz bizi götürdükleri Narraziona la storia dell’olivo zeytinyağı müzesini gezmek oldu.
Müzeye adım atar atmaz dikkat çeken ilk şey, bir duvardaki, zeytinin Dünya’daki çıkış noktası ve yayılmasını anlatan harita idi. Bu haritada fahiş bir hata vardı: Zeytinin anavatanı olarak Ortadoğu’nun Akdeniz kıyıları baştan başa işaretlenmiş, kuzey ucuna Fenicia, güney ucuna İsraele yazılmıştı. Oradan bir okla Yunanistan’a ve adalardan sonra İtalya’ya ulaştığı gösteriliyordu. Yani Anadolu anavatan olmadığı gibi zeytinin yolu bile geçmiyordu.

Biz, Türk delegeler bu hatayı fark edince nasıl anlatacağımızı ve düzelttireceğimizi tartışmıştık.
Ertesi günkü oturumda Başkan Lupi, açış konuşması yaptıktan sonra konuşmak isteyen katılımcılara söz hakkı verdi. İlk söz alan ise Lübnanlı bayan Gazeteci Saada idi.
Hemen söze müzedeki haritadan girdi ve zeytinin doğduğu yıllarda İsrail yoktu. İsrail kaç yıllık bir devlet ki bu yol üzerinde yer alıyor, haritadaki bu yanlışlığın düzeltilmesini istiyorum dedi.

Üslubu ve seslenişi Ortadoğu’nun bütün kavgalarının tarafların gittikleri her yere taşınacağını gösteriyordu. Saada, isyankâr ve iddiasında kararlıydı.
Akdeniz Diyeti Formu başkanı, Lupi, müzenin özel bir müze olduğunu, İtalya’nın resmi düşüncesini yansıtmadığını, yine de konuyu müze sahibine götüreceğini söyledi.
Oturumdan sonra Saada, bize konuyu Lübnan’da gazetelere taşıyacağını ifade etti.

Aşağıda İtalya’nın İmperia şehrindeki Narraziona la storia dell’olivo zeytinyağı müzesindeki zeytinin anavatanını gösteren tartışma konusu haritayı görüyorsunuz:

TÜRKİYE’DEKİ TARTIŞMALARDAN BİR KISMI

Ayşe Aktül Schafer Hanım’ın Zeytini Kuşlar Diker kitabında da zeytinin anavatanı irdelenmiş: “Dünya Zeytin Ansiklopedisine göre, Oleacea familyasında yer alan ve botanik adı Olea europaea sylvetris olan yabanî zeytin ağacı, günümüzden 6000 yıl önce Mezopotamya’da ıslah edilmeye başlanmış ve günümüzden 4000 yıl önce Anadolu’da kültür bitkisine dönüştürülmüştür.”
Ayşe Hanım’ın kitabında da aşağıda gördüğünüz Ali Ertan İplikçi tarafından çizilen zeytinin anavatanı ve Akdeniz kıyı ülkelere dağılışı haritası yer almaktadır.

Klasik metinlerde taraflar arasında bir konuda mutabakat sağlanamamışsa cümle “Allahu alem” (doğrusunu en iyi Allah bilir) ibaresi ile biter. Tartışma konusunda ciddi bir hüküm var. Şöyle:
“Allah (c.c), göklerin ve yerin nurudur. Onun nurunun misali, tıpkı içinde lamba bulunan bir kandil gibidir. O lamba billur içindedir… Bu lamba, ne yalnız doğuya, ne de yalnız batıya mensup olmayan kutlu, pek bereketli bir zeytin ağacından tutuşturulur.” Kur’an 24/35

KONUMUZ FESTİVALDİ
Festival anlamını daha çok Atatürk Caddesi üzerinde açılan pazarda buldu diyebiliriz. Açılış ve kutlama daha çok bu alanda yapıldı. Açılan standlarda Didimliler Didim’li zeytin markalarıyla (Array, Zeytinocağı, Zeytinseli, Belkır) yüz yüze geldiler. Yerli zeytin ürünlerini gördüler.
Daha önce FAS/MEKNES ile DİDİM Kardeş şehir ilan edilmişti.
Festivale kardeş şehir Meknes’ten 18 işadamı misafir olarak geldi.
Hangi alanlarda ticari ilişkilerin olabileceği konuşuldu.
İtalya’dan ve Yunanistan’dan da misafirler vardı.
Heyetler arasında faydalı görüşmeler oldu.
Nice festivallere…
Didim 11.11.2013
BEKİR İŞLEK

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Featured Posts

I'm busy working on my blog posts. Watch this space!

Please reload

Recent Posts

December 26, 2018

September 7, 2017

September 7, 2017

September 5, 2017

Please reload

Search By Tags
Please reload

Follow Us
  • Facebook Reflection
  • Twitter Reflection
  • Google+ Reflection
Zeytinseli Zeytincilik Hayvancılık Gıda Tarım İnşaat Turizm İthalat ve İhracat Limited Şirketi
 
Adres:
Akköy Mah. Mezarlık Boğazı Mevkii No:18 Akköy-Balat Yolu Üzeri Didim/AYDIN
Telefon:
0 505 284 02 88          0 256 875 55 26 
Müşteri Hizmetleri
Kurumsal
Ürünlerimiz
LİKYA ORGANİK SERTİFİKA NO: TR-OT-31.15.0662-2019                                                                                                    LİKYA ORGANİK SERTİFİKA NO: TR-OT-31.15.0662-2019-01